Çocuğumuzun Kalbinde Nasıl İz Bırakıyoruz? Bir çocuğun kişiliğinin gelişmesinde anne babasının tutumu, konuşma şekli ve davranışları önemli bir yere sahiptir. Çocukların kendileri hakkındaki düşünceleri zamanla şekillenir. Duydukları sözler, gördükleri davranışlar ve kendilerine yapılan kıyaslamalar, kendileri hakkındaki düşüncelerini olumsuz etkileyebilir. “Sen yapamazsın!” “Sen zaten hep böylesin!” “Bak, arkadaşın nasıl da güzel yapıyor!” “Bir kere de beni mahcup etme!” Belki bu cümleleri söylerken amacımız çocuğumuzu gözetmek, daha başarılı olmasını sağlamak ya da yanlışlarını göstermektir. Fakat bunu yaparken kullandığımız sözlerin çocuğumuzu nasıl etkilediğini de düşünmemiz gerekir. Çünkü çocuklar anne babalarının söylediklerinden kolayca etkilenebilirler. Sürekli eleştirilen, başkalarıyla kıyaslanan ve kendisine yetersiz olduğu hissettirilen bir çocuk, zamanla kendisine güvenmekte zorlanabilir. Peki, özgüveni zedelenen bazı çocuklar nasıl davranabilir? Kalabalık ortamlarda konuşmaktan çekinebilir, bildiği bir sorunun cevabını vermekten korkabilir veya bir işe başlamadan önce başarısız olacağını düşünebilir. Hatta eleştirilmemek için düşüncelerini söylemekten bile vazgeçebilir. Oysa her çocuğun öğrenme hızı, yetenekleri ve ilgi alanları birbirinden farklıdır. Kimi bir konuyu hemen öğrenirken kimi daha fazla zamana ihtiyaç duyar. Kimi konuşmayı sever, kimi daha sessizdir. Çocuklarımızı başka çocuklarla kıyaslamak yerine onların kendi gelişimlerini takip etmeli ve yapabildikleri şeyleri desteklemeliyiz. Çocuklarımızın özgüvenini etkileyen konulardan biri de onları nasıl dinlediğimizdir. Çocuğumuz yanımıza gelip bir şey anlatmak istediğinde, elimizde telefonla ya da bilgisayar başında başka bir işle meşgulken onu dinliyormuş gibi yapmamalıyız. Mümkünse yaptığımız işe ara verip ona dönmeli, gözlerinin içine bakarak anlattıklarını sabırla dinlemeliyiz. Çünkü çocuklar, anlattıkları şeylerin bizim için önemli olduğunu bilmek isterler. Bazen bize önemsiz görünen bir olay, çocuğumuz için çok önemli olabilir. Okulda yaşadığı bir anlaşmazlık, arkadaşından duyduğu bir söz ya da gün içinde başından geçen küçük bir olay onun için büyük bir anlam taşıyabilir. Çocuğumuzun bize anlattıklarını küçümsememeli, ne hissettiğini anlamaya çalışmalıyız. Bir hata yaptığında onu yalnızca eleştirmek yerine, hatasından ne öğrenebileceğini birlikte konuşmalıyız. Bir işi başaramadığında hemen olumsuz konuşmamalı, yeniden denemesi için onu cesaretlendirmeliyiz. Her konuda başarılı olmasını beklemek yerine, çaba göstermesinin ne kadar önemli olduğunu ona anlatmalı ve hissettirmeliyiz. Çocuklarımıza yalnızca başarılı olduklarında değil, hata yaptıklarında da değerli olduklarını göstermeliyiz. Çünkü çocuk, yanlış yaptığında da anne babasının sevgisinin ve desteğinin devam ettiğini bilmelidir. Bir gün çocuklarımız büyüyecek. Kendi hayatlarında kuracakları ilişkilerde bizim davranışlarımızdan da izler taşıyabilirler. Bu nedenle bugün onlara iyi örnek olmaya özen göstermeliyiz. Anne babalar olarak kendimize şu soruyu sormalıyız: Çocuğumuza güven mi veriyoruz, yoksa farkında olmadan cesaretini mi kırıyoruz? Unutmayalım ki çocuk yetiştirmek yalnızca ihtiyaçlarını karşılamak, okul başarısını takip etmek ve yanlışlarını düzeltmek değildir. Onları dinlemek, düşüncelerine saygı göstermek ve kendilerine güvenmelerini sağlamak da anne baba olarak sorumluluğumuzun önemli bir parçasıdır. Çocuklarımızı eleştirmeden önce anlamaya, yargılamadan önce dinlemeye özen gösterelim. Halime KAYA Yazar